In Deel 1 had ik het al over hoe een paleodieet zowel schadelijke stoffen weghaalt als gezonde stoffen voor je spijsvertering toevoegt. Velen zien een aanzienlijke vooruitgang in hun vertering door het elimineren van granen, suiker, melkproducten en industriële vetten. Voor sommigen is het echter niet genoeg. Ik kan er zelf over meepraten, Paleo is in lang niet alle gevallen de eindoplossing. Maar wat kan je überhaupt nog meer doen, of wat doe je fout?

Laten we met dat laatste beginnen. Paleo kan je op vele manieren doen en ze zijn lang niet allemaal gelijk. De meestvoorkomende klachten van mensen die theoretisch Paleo eten, maar praktisch niet echt zijn –jawel- maag- en darmklachten.

Beginnersfoutjes

Ik heb een soort checklist opgesteld met de typische ‘fouten’ en veranderingen in hun dieet die mensen maken bij de overschakeling naar Paleo en waarom je darmen er niet altijd blij mee zijn.

Noten en notenmeel

Ben jij een van die mensen die veel Paleo muffins, brood, cakes, … maakt? Zijn deze over het algemeen gemaakt van amandelmeel of opgevuld met 2 koppen walnoten? Of snack je dagelijks op een handvol noten nu en dump je je appel in een pot amandelpasta in de namiddag? De kans is groot dat je lichaam helemaal niet gewend is aan zo’n grote hoeveelheid noten. Bij Paleo worden granen vermeden vanwege alle toxische stoffen die erin zitten (gluten, uiteraard, maar ook andere stofjes), maar noten hebben ook een significante hoeveelheid fytaat, wat schadelijk kan zijn op je darmen. In kleine hoeveelheden is fytaat heel normaal (veel planten bevatten het) en zelfs gezond, maar als je niet meer weet wanneer de laatste dag was dat je geen noten at, kan je beter eens testen of dat wat voor je doet. Tevens zijn noten een van de meest allergene voedselgroepen, houd hier zeker rekening mee als je nooit echt noten at en nu veel meer.

Invoering van gefermenteerd voedsel

Zoals we al zeiden in deel 1, we <3 zuurkool! Gefermenteerde producten zoals kimchi worden aanzien als superfood. Echter, gefermenteerd voedsel is niet voor eenieder ideaal. Als je een beschadigde darmwand hebt, is er een kans dat je reageert op de histamine in de gefermenteerde producten. Ook zijn sommige commerciële gefermenteerde producten soms geïnfecteerd met bepaalde schimmels, die wel eens voor problemen kunnen zorgen in een darm die niet gezond is. Probeer dus altijd om kwalitatieve (biologische) gefermenteerde producten te krijgen met zo min mogelijk conserveringsmiddelen. Als je last krijgt na het eten ervan, is het het beste als je ze tijdelijk even uit je dieet haalt tot je darm wat meer genezen is.

Overschakeling van high-carb naar high-fat

Geweldig dat je er helemaal voor wil gaan! Maar, misschien denkt je spijsverteringsstelsel daar anders over. Als je altijd een dieet hebt gehad dat erg hoog was in (geraffineerde) koolhydraten en relatief laag in vetten en je het nu omdraait, is je lichaam vaak niet voorbereid op deze verandering en kan het een tijdje duren voor de samenstelling van enzymen die je nodig hebt eindelijk verandert. Ook je darmflora zal veranderen, maar dat gebeurt niet op een nacht. Het is dus meer dan normaal dat je lichaam in het begin minder goed dan gewenst reageert. Geef het tijd, ondersteun waar nodig met eventuele supplementatie (vb. Extra verteringsenzymen).

Te veel fruit of paleo zoetstoffen

Mis je brood, pasta,koekjes en gezoete yoghurt? De kans is groot dat je je heil gaat zoeken in andere bronnen van koolhydraten en dagelijks een fruitsalade naar binnen werkt of je thee erg te zoeten met honing. Fruit en honing zijn rijk aan fructose, wat in grote hoeveelheden erg schadelijk kan zijn voor je darmen en voor allerlei klachten zoals winderigheid en opgeblazen gevoel kan zorgen. Probeer eerder een bron van gezonde zetmelen toe te voegen aan je maaltijd, zoals (zoete) aardappelen of bakbanaan.

Te veel magere eiwitten

Ondanks ons pleidooi om meer vetten te eten, zijn veel mensen er nog steeds bang van of vermijden het omdat ze graag gewicht willen verliezen. Mager gehakt, kipfilet, witte vis en garnalen zijn allemaal geweldige bronnen van eiwit, maar bevatten weinig of geen vet en kunnen bijgevolg niet gebruikt worden als bronnen van energie. In studies rond arctische exploratie ontdekte men dat door een dieet van vooral mager eiwit (in dat geval, konijnenvlees) velen last kregen van ernstige diarree in minder dan een week. Als er geen vet werd toegevoegd aan het vlees, kon dit dieet zelfs tot de dood leiden. Vandaar de term ‘rabbit starvation’. Eet je niet graag vette stukken vlees? Voeg dan wat vet toe in de vorm van ghee of een dressing op basis van olijf- of avocado-olie. Een overdosis eiwitten kan tevens voor nierschade zorgen (al moet je hiervoor al ERG je best doen).

Andere mogelijke oorzaken

Deze ‘beginnersfouten’ kunnen echter snel aangepast worden, uiteraard. Vaak moet je lichaam ook echt een tijdje wennen aan een nieuw dieet voor het weer ‘normaal’ doet. Ben je nog maar net met Paleo gestart en heb je darmklachten (die niet té serieus zijn)? Geef je systeem dan een maand de tijd om te wennen. Is het daarna nog niet voorbij en ben je bovenstaande lijst afgegaan? Dan kan het goed zijn dat er nog een bijkomende oorzaak is. Enkele typische oorzaken van aanhoudende darmklachten bij Paleo zijn:

FODMAPs

FODwatte? FODMAPs is een verzamelnaam voor alle soorten fermenteerbare suikers in voedsel. Deze bevinden zich in allerlei granen en melkproducten maar ook in groenten en fruit. Als je dus niet-FODMAP voedsel zoals rijst inruilt voor groenten die wel veel FODMAPs bevatten, zoals broccoli of bloemkool en over het algemeen je inname van fruit en groenten erg verhoogt, kan het zijn dat je darmflora hier helemaal nog niet aan gewend is. In de westerse wereld zijn er heel wat mensen die lijden aan SIBO (Small Intestinal Bacterial Overgrowth), wat ruwweg overeenkomt met een overgroei aan bacteriën die maar al te graag al die suikers fermenteren.

Bijkomende voedselintoleranties

Had je voor Paleo al last van darmklachten en zijn ze niet of nauwelijks veranderd? Het kan goed zijn dat je gevoelig bent aan een paleo voedingsmiddel. Onthoud: Het is niet omdat het Paleo is, dat het voor jou niet toxisch kan zijn. De vaakst voorkomende voedselintoleranties binnen Paleo zijn eieren, nachtschade groenten, noten en kokos. Zeker eieren, die voor velen de bullk vormen van een paleo ontbijt, kunnen wel eens problematisch zijn. Je kan uiteraard een voedselintolerantietest doen (IgG en IgE testen), maar uit ervaring weten we dat tijdelijk elimineren (21 dagen of langer) en terug introduceren een veel betrouwbaardere techniek is.

Maagzuur

Ahhh! Het meest onbegrepen zuur van je lichaam. Veel mensen nemen medicatie om hun maagzuurproductie te onderdrukken, terwijl hypochlorhydria (tekort aan maagzuur) relatief vaker voorkomt en dezelfde symptomen heeft als een teveel aan maagzuur. Kortweg gezegd: wie Paleo eet, heeft relatief meer maagzuur nodig om de hoeveelheid eiwit en vet te verteren. Niet iedereen maakt meteen genoeg maagzuur aan en de typische symptomen zijn: opgeblazen gevoel, onverteerd voedsel in de stoelgang en diarree. Een Betaine HCl met Pepsine supplement kan helpen. Let op, neem dit niet als je weet dat je maagzweren hebt en enkel als je een maaltijd eet met een degelijke eiwitbron. Te koop in natuurwinkels, online en bij de apotheek.

(Lees meer over maagzuur)

Verteringsenzymen

Enzymen die helpen ons voedsel te verteren worden geproduceerd in de pancreas. Heb je echter een probleem met je pancreas, zoals diabetes, of Crohn’s of coeliakie, dan is er een kans dat je pancreas überhaupt niet genoeg enzymen aanmaakt. Onverteerd voedsel in de stoelgang, altijd het gevoel hebben dat er een baksteen in je maag zit, onverklaarbaar gewichtsverlies en diarree zijn symptomen van een enzymtekort. Er zijn veel soorten verteringsenzymen te koop, al zijn ze lang niet allemaal even kwalitatief. Als je graag wil proberen, check dan op de ingrediëntenlijst of ze amylase (voor koolhydraten), protease (eiwitten) en lipase (vetten) bevatten. Sommige verteringsenzymen zijn speciaal voor gluten en caseïne (een melkeiwit), die kan je gebruiken als je eens op restaurant gaat, maar een goede ‘all-round’ enzymencapsule werkt vaak even goed. Mijn favoriet is ‘Similase Total’ die ik bij de apotheek haal.

Probiotica

Feiten zijn feiten: velen van ons hebben een microbioom die niet in balans is. We eten te weinig voedsel dat alle bacteriën voedt en slikken te veel antibiotica, zonder terug op te bouwen. Kunstmatige zoetstoffem, transvetten,… zijn zo schadelijk voor je darmflora dat het soms maanden duurt voordat het weer in balans is. Een goed probioticum kan je zeker helpen om de balans te herstellen en Echter, niet iedereen heeft baat bij probiotica. Wie aan SIBO lijdt, kan met probiotica meer kwaad dan goed doen. Bespreek dus altijd eerst met je huisarts voor je probiotica neemt en ook welke.

Infecties in je darm

Schimmel- of parasietinfecties komen vaker voor dan je denkt! Ga je wel eens op reis naar verre landen? Of heb je al enkele keren antibiotica moeten slikken zonder achteraf probiotica te nemen? Dan is je lichaam veel gevoeliger voor candida of andere schimmels en parasieten, en de gevolgen voor je gezondheid zijn zeker niet te onderschatten! Een stoelgangtest kan je zeker verder helpen (Ik raad biopredix aan, kan je via de huisarts bestellen). Op deze manier ben ik er zelf achter gekomen dat ik met maar liefst 3 (!) parasieten en een schimmelinfectie zat en een foute pH in mijn darmstelsel. Geen wonder dus dat ik me nog steeds zo slecht voelde! Een paleodieet samen met een goed supplementenprotocol (en wat zwaardere middelen) hielp me er terug bovenop.

Stress!!

Hier zou ik eigenlijk geen uitleg bij moeten geven. Stress kan je echt ziek maken en onze darmen zijn vaak het eerste slachtoffer. Diarree na een examen van de stressontlading, maagkrampen bij de gedachte aan de volgende deadline, … Geef je lichaam de tijd en rust die het nodig heeft om hierdoor te komen. Voldoende slapen, beweging, meditatie, seks, … kunnen allemaal helpen om de stress te verlichten.

 

 

Bronnen

Andrea / Genezen van chronische ziekte dankzij Paleo / Wetenschappelijk criticus / Liefhebber van handstands, experimenteel koken en rondreizen/ Passie voor vurig debatteren, duurzame landbouw en journalistiek / Met een verse bos boerenkool verover je mijn hart en ziel.