Iedereen kent jodium, het mineraal waarmee keukenzout wordt versterkt. Sinds vele decennia voeren regeringen in Europa en de VS nationale programma´s door om ervoor te zorgen dat bij de bevolking een adequate jodiuminname verzekerd wordt. Jodiumtekort was in het verleden namelijk een wijdverspreid probleem dat verschillende ernstige gezondheidsprobleem teweeg bracht.

Wat zijn de risico´s van een jodiumtekort?

Jodium is een essentieel element voor onze metabolische werking. Het speelt een onmisbare rol bij de productie van T3- en T4-hormonen in de schildklier, die op hun beurt bij vrijwel elke metabolische reactie in het lichaam een rol speelt. Een gebrekkige jodiumopname kan een ernstige schildklier disfunctie veroorzaken wat vermoeidheid, haaruitval, gewichtsverlies of -toename en zelfs mentale problemen tot gevolg kan hebben.

Jodium speelt tevens een belangrijke rol bij de foetale ontwikkeling. Daarom is moedermelk uitzonderlijk rijk aan jodium. Een jodiumtekort bij zwangere vrouwen en baby’s kan leiden tot beperkte groei en hersenontwikkeling. Kinderen met een jodiumtekort hebben een hoger risico op neurodegeneratieve aandoeningen en cognitieve beperkingen.

Een jodiumrijke voeding wordt gezien als één van de redenen waarom borstkanker minder voorkomt in Aziatische landen, waar meer zeewier wordt gegeten. Onderzoek suggereert dat een jodiumtekort dus ook het risico op kanker verhoogt.

Eet jij wel genoeg jodium?

Wie zich paleo voedt, vermijdt het gebruik van chemisch bewerkt keukenzout en reikt tijdens het koken liever naar natuurlijk zeezout of Himalaya zout. Natuurzout bevat slechts verwaarloosbare hoeveelheden jodium. Betekent dit dat wie zich paleo voedt een hoog risico loopt op een jodiumtekort?

Dat is niet noodzakelijk zo. Statistieken tonen dat een lage jodiumopname in de westerse wereld voornamelijk voorkomt in inlandse regio´s. Dit komt omdat het mineraal op het vasteland relatief schaars zijn terwijl de zee zeer jodiumrijk is. Vis en zeewier zijn dus vanzelfsprekend een zeer rijke bron aan jodium. Een absoluut jodiumtekort komt vrijwel enkel voor in ontwikkelingslanden, waar een gevarieerde voeding ontbreekt.

De opname van jodium neemt ook in ontwikkelde landen wel af.  Dit is te wijten aan de terugval in consumptie van jodiumrijke voeding zoals  vis en zeewier, maar ook rauwe ongepasteuriseerde melkproducten, scharreleieren en bladgroentes. Een tweede factor is de verarming van de landbouwgrond, waardoor de hoeveelheden jodium in voedsel in verschillende regio´s steeds lager worden. De consumptie van voeding die rijk is aan broom, een scheikundig element dat de absorptie van jodium verhindert draagt ook bij tot het probleem. Broom komt voor in verwerkte voeding zoals frisdranken en meel.

De aanbevolen hoeveelheden jodium ligt voor volwassenen bij 150 microgram en voor kinderen vanaf 1 jaar bij 90 tot 120 microgram. Voor zwangere vrouwen wordt een dagelijkse inname van 220 microgram aanbevolen. Baby’s zouden in de eerste maanden na de geboorte 130 microgram jodium per dag nodig hebben.

Die hoeveelheden kan men zonder versterkt tafelzout of een jodiumsupplement zeker bereiken. Eet regelmatig zeewier en vis. Zorg ervoor dat de eieren die je eet van gezonde scharrelkippen afkomstig zijn. Uit onderzoek weten we ook dat jodium – net zoals elke voedingsstof – niet geïsoleerd werkt. Jodiummetabolisme werkt nauw samen met andere elementen zoals vitamine A, ijzer en selenium. Een gevarieerde voeding die alle voedingsstoffen levert is dus essentieel voor een optimale jodiumopname. Verrijk je paleo-dieet dus ook met regelmatige consumptie van orgaanvlees (lever!), veel bladgroen en voldoende vetten.

Starten met Paleo? Download alvast deze handige voedingslijst!

Boris Orlando is health coach en fysiotherapeut in opleiding. Hij is de oprichter van SAUVAGE, waarmee hij in 2010 in Berlijn de eerste paleo restaurants ter wereld opende. Hij publiceerde het kookboek “Das paleo prinzip” in 2014.