Candida Albicans is een gistachtige schimmel die bij nagenoeg elke mens voorkomt. Ze co-existeert vreedzaam met de miljarden micro-organismen in ons lichaam. De fungus leeft op de slijmhuid in de mond, de vagina en in ons spijsverteringsstelsel. De groei van Candida Albicans wordt onder controle gehouden door de vele andere organismen in het microbioom.

Wanneer het microbioom niet naar behoren werkt, kan fungus de kans krijgen zich tot veel te grote hoeveelheden uit te breiden. In dat geval spreekt men van candidiasis. Deze aandoening geeft aanleiding tot verschillende ernstige ziektesymptomen.

Candidiasis komt voor in drie verschillende vormen:

  • Orale candidiasis, ook wel spruw genoemd uit zich door de vorming van witte vlekken op het gehemelte.
  • Vulvovaginale candidiasis is een  infectie van de vrouwelijke geslachtsorganen waarbij jeuk en uitslag voorkomt en een witachtige afscheiding wordt gevormd. Ongeveer 70% van alle vrouwen krijgt eens in hun leven te maken met deze infectie. Genitale infectie bij mannen komt minder frequent voor.
  • Gastro-intestinale candidiasis kan leiden tot vele problemen in het verteringsstelsel en wordt vaak in verband gebracht met IBS (Irritable Bowel Syndrom of spastische darm syndroom). Op langere termijn kan de overpopulatie van candida albicans de darmwand beschadigen en leiden tot een pathogene infectie van het bloed.

De verspreiding van de fungus naar andere organen – invasieve candidiasis genoemd – kan de aanleiding geven tot hoge koorts, spierverkramping en hevige maag en buikpijn. De conventionele medische wetenschap stelt dat de invasieve overpopulatie van candida albicans enkel voorkomt bij mensen met een ernstig gecompromitteerd immuunsysteem, zoals HIV-patiënten, mensen die chemo therapie ondergaan en te vroeg geboren baby’s.

Vele praktiserende artsen uit het conventionele en alternatieve veld suggereren echter dat bij mensen waarbij het immuunsysteem wel nog normaal actief is maar, onder invloed van factoren zoals dieet, leefomgeving, roken etc.., gecompromitteerd wordt, een invasieve candidiasis ook mogelijk is. Zij verbinden gastro-intestinale candida met ontelbare aandoeningen van huidproblemen tot mentale stoornissen en auto-immuunziektes. De symptomen variëren dus enorm en de lijst is zeer lang.

De 10 meest voorkomende klachten zijn:

  • nagel- en huid infecties
  • chronische vermoeidheid
  • verteringsproblemen zoals constipatie, diarree, opgeblazen gevoel, winderigheid
  • auto-immuunproblemen zoals Hashimoto, artritis, psoriasis, multiple sclerose, fibromyalgie
  • concentratiestoornissen, geheugenverlies, ADHD
  • uitslag, roodheid, jeuk, eczeem
  • angststoornissen, depressie, geïrriteerdheid
  • vaginale infecties, blaasontstekingen, anale jeuk
  • allergieën
  • sterke zucht naar suiker

Door de wijde variatie aan symptomen is zelfdiagnose moeilijk. De meest accurate testen gebeuren via stoelgangobservatie. Het bloed kan ook getest worden op candida-antilichamen en abnormale immunoglobulinewaarden, maar aangezien candida meestal veroorzaakt wordt door een verzwakte immuunreactie kunnen deze waarden vertekend worden weergegeven.

Hoe candida bestrijden?

Aangezien candida deel uitmaakt van een gezond microbioom duidt haar overpopulatie in de eerste plaats op een disbalans in de bacteriële flora. De symptomen van candida overlappen grotendeels met die van SIBO (Small Intestine Bacterial Overgrowth) en beide aandoeningen gaan vaak hand in hand.

De manier om candida op een natuurlijke manier te bestrijden begint dus bij de heropbouw van de darmflora.

  • Vermijd het gebruik van antibiotica en eet regelmatig gefermenteerde voeding. Ongepasteuriseerde appel azijn, kimchi, zuurkool en zijn allemaal goede bronnen. Vermijd echter kazen, aangezien deze te veel gist bevatten.
  • Overweeg een probiotisch supplement. Vooral het effect van Saccharomyces Boulardii [1] op candida werd onderzocht en positief bevonden. Volgens de studie zou het effect toe te wijzen zijn aan het caprinezuur dat door de bacterie geproduceerd wordt. Caprinezuur is overigens één van de MCT-vetzuren die in kokosolie voorkomen. Kokosolie wordt dan ook door vele holistische artsen aanbevolen als deel van een behandeling voor candida.

Net als SIBO wordt candida veroorzaakt door een verstoorde of geremde afbraak van dissachariden, wanneer de villi en microvilli in de darmwand beschadigd zijn en onvoldoende kunnen helpen bij de decompositie van voedingsstoffen. Het beperken van suiker en koolhydraat/zetmeelrijke voeding kan op korte termijn dus wel symptomen verlichten, maar het probleem wordt pas bij de wortel aangepakt wanneer we de darmwand gaan herstellen.

Vermijd daarom voeding die agressieve afweerstoffen bevat die de darmwand kunnen beschadigen, zoals graanproducten en peulvruchten. Het auto-immuun paleo dieet of het GAPS-dieet is heel effectief in het herstel van een lekkende darm. Wie echter niet zo’n strikt dieet-protocol kan volgen, kan ook heel goede resultaten verkrijgen met een klassiek paleo-dieet waarbij de nadruk gelegd wordt op dagelijkse consumptie van gelatine.

In het algemeen biedt een koolhydraat-arm dieet een verlichting van de symptomen. Dit kan inderdaad een tijdelijk hulp middel zijn terwijl men de darmwand herstelt. Dr. Paul Jaminet waarschuwt echter dat een ketogeen dieet een averechts effect heeft. De wateroplosbare ketonen dienen namelijk nog efficiënter als brandstof voor candida. Candida albicans behoren tot de Eukaryoten, die over mitochondriën beschikken waardoor ze zowel op suikers als ketonen kunnen overleven.

Een koolhydraat-arm (maar niet volledig zonder koolhydraten) paleo-dieet kan dus verlichting bieden. Candidiasis is echter een aandoening die nog te weinig bestudeerd is. Het is dus raadzaam een (orthomoleculair) arts te raadplegen en bij aanhoudende klachten de behandeling met anti-fungale medicatie niet uit te sluiten.

Bronnen

[1] https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17885943