Zeewier gold wereldwijd eeuwenlang als basisbron van voedsel voor gemeenschappen die zich langs kusten vestigden. Archeologische vondsten dateren het gebruik van de zee als voedselbron tot 165.000 jaar terug. Als onderdeel van een maritiem dieet speelde zeewier wellicht een beslissende rol in onze cognitieve evolutie.

Sommige paleontologen dragen onze fysische behoefte aan jodium, natrium en omega 3 vetzuren toe aan de eetgewoontes van de Pinnacle Point mensen, een kleine groep homo sapiens die zich zo´n 200.000 jaar geleden aan de zuidkust van Zuid Afrika vestigde, nadat de mensheid door de oprukkende ijstijd drastisch in aantal was afgenomen.

Deze voorvaderen aller mensen voedden zich grotendeels van vis, schaaldieren, zeewier en kustplanten. De rijke maritieme voeding zou een significante sprong in de ontwikkeling van de hersenfuncties veroorzaakt hebben. De cognitieve capaciteit verbeterde en zou spraakontwikkeling en de creatie van gesofisticeerde werktuigen mogelijk gemaakt hebben. Zo´n 50.000 jaar geleden was het deze mens die zich over het post-glaciale Afrikaanse continent verspreidde, de oversteek naar het Europees en Aziatisch continent maakte en uiteindelijk de planeet bevolkte.

Meerwaarde van zeewier

Zeewier heeft een enorme voedingsdichtheid. Deze organismen absorberen de mineralen uit het zeewater en vormen zo een bron van sporenelementen en mineralen – inclusief de 56 essentiële mineralen die nodig zijn voor een optimale functie van het menselijk lichaam. Algen zijn ook een bron van vitamine A, C, E en alle B-complex vitamines. Zo zijn wieren de enige noemenswaardige vegetarische bron van Vitamine B12.

Soorten zeewier

Zeewier wordt verdeeld in vier brede groepen, gebaseerd op pigmentatie. Bruinwieren, groenwieren, roodwieren en blauwwieren. Sommige hebben reusachtige bladeren en groeien in grote onderwater “wouden”, zoals reuzenkelp. Anderen zijn mos-vormig, zoals Iers Carrageen. De blauwwieren (Spirulina) zijn microscopisch klein en zijn eigenlijk eencellige organismen, cyanobacteriën genoemd.

De industrialisatie bracht vele traditionele voeding in de vergetelheid. De culinaire integratie van zeewier is vandaag eerder een exotisch gegeven, beperkt tot de Aziatische keuken.

Nori is waarschijnlijk het meest gekende zeewier. Het paars groene papierachtige wier wordt gebruikt om sushi te rollen. Ondanks haar populariteit heeft het echter de laagste hoeveelheid mineralen en geen B12. Zoals alle wieren is Nori zeer laag in energetische waarde en levert het slechts 5 calorieën per blad.

Dulse (of Dillisk) is een ander bekend Roodwier. In IJsland wordt het traditioneel met boter gegeten, waar het gezien wordt als een belangrijke bron van vezels. Dillisk bevat tot 20% proteïne en is rijk aan ijzer, calcium, magnesium en het antioxidant Betacaroteen.

De Kelpsoorten Wakame, Kombu en Arame lijken nog interessanter. Kelp is bekend om haar hoog Jodiumgehalte. Bovendien levert 200 g kelpwier 23% van je dagelijkse behoefte aan Vitamine K, een aanzienlijke hoeveelheid Foliumzuur en Vitamine B12.

De micro algen Spirulina en Chlorella worden wereldwijd in poeder- en pilvorm als super food-supplement verkocht wegens hun hoge hoeveelheid Chlorofyl, mineralen en ander fytonutriënten. Chlorella bevat tevens veel proteïne en EPA vetzuren, die belangrijk zijn voor het functioneren van onze hersenen.

De meest populaire claim is echter dat ze de eigenschap zouden hebben zich te binden aan zware metalen en radioactieve elementen, wat het lichaam zou helpen toxische stoffen uit te scheiden. Hetzelfde wordt beweerd van alginezuur, een zetmeel dat vooral bij bruinwieren voorkomt. Terwijl microalgen en bruinwieren inderdaad succesvol ingezet worden bij de zuivering van afvalwater, blijft de vraag of voedingssupplementen met Chlorella, Spirulina of alginaat eenzelfde werking hebben in het lichaam. Tot nu toe ontbreken voldoende klinische studies om dit te onderbouwen. De rijke voedingswaarde van zeewier is echter onweerlegbaar.

Maar let ook op…

Dit betekent niet dat je al je groente moet gaan vervangen door zeeplanten. Een hoge zeewierconsumptie kan zelfs resulteren in een overdosering van jodium. Hoewel we jodium nodig hebben voor een optimaal metabolisme, leidt overdaad tot schildklierproblemen en een verzwakking van het immuunsysteem.

Ga ook steeds na waar je zeewier vandaan komt. Sinds het recente ongeluk met de kerncentrale van Fukushima, zijn sommige zeewier merken positief getest op verhoogde radioactiviteit. Hoewel onafhankelijke studies aantoonden dat de meeste Japanse zeewieren totaal veilig zijn voor consumptie is het misschien toch veiliger je te beperken tot zeewier dat geoogst werd in Korea, Ierland of Hawaï.