Als er iets is waar mensen nog meer over kunnen ruziën dan over wat wel of niet gezond is, is het wel over wat wel of niet gezond is voor kinderen. Nu dat Paleo hoe langer hoe meer aan populariteit wint, komt het vraagstuk ‘moeten we kinderen ook Paleo voeden?’ meer en meer naar boven.

Verschillende grote namen binnen Paleo zoals Michelle Tam, Robb Wolf en Sarah Ballentyne doen het (of, een lossere versie van Paleo, daarover zeker meer in dit artikel) en de kinderen doen het erg goed.

Maar betekent dat dat elk kind baat heeft bij Paleo? En wat doe je als ze een feestje hebben bij vrienden?

Wij hebben de meest belangrijke elementen even op een rijtje gezet. We hebben heel bewust baby’s buiten beschouwing gelaten, omdat zij nog een categorie op zichzelf zijn en nog specifiekere noden hebben dan kinderen van 2+ jaar oud.

Kan Paleo kinderen geven wat ze nodig hebben?

Kinderen hebben specifieke noden als het op voeding aankomt.

Omdat ze nog volop in groei en ontwikkeling zijn, is het cruciaal dat hun dieet rijk is aan omega-3 vetzuren (voor breinontwikkeling), calcium (voor botten) en aan vitaminen en mineralen in het algemeen.

In de veronderstelling dat de darm volledig ontwikkeld is (wat ongeveer gebeurt als het kind een jaar of 2 is) en het kind in principe dus alles zou moeten kunnen eten, komt al snel de vraag naar boven: is Paleo een uitgebalanceerd patroon voor een kind?

Niet alle dokters zijn het erover eens, voornamelijk vanuit de veronderstelling dat granen een absoluut broodnodige voedselgroep zijn vanwege hun nutriënten zoals jodium en vezels, een theorie die allang niet meer aan de orde is.

En toch, een restrictief dieet in het algemeen moet kunnen, aangezien er genoeg kinderen zijn met verschillende voedselallergieën voor grote voedselgroepen (denk maar aan melkproducten, noten, gluten etc.) die ook perfect door het leven kunnen.

Tevens zijn er ook veel ouders die succesvol hun kind vegetarisch opvoeden mits de nodige opvolging voor B12 etc., dus waarom zou Paleo niet kunnen?

Enkele tegenargumenten die gegeven worden zijn:

  • Bij Paleo eet je niet genoeg koolhydraten. Paleo KAN inderdaad koolhydraatarm zijn, maar dat hoeft niet. Een gevarieerd Paleo eetpatroon bij kinderen houdt ook fruit, (zoete) aardappelen, bakbananen en andere zetmeelrijke groenten in.
    Kinderen hebben wel degelijk meer koolhydraten nodig dan volwassenen, mede doordat ze calorisch gezien meer nodig hebben voor hun groei, en het is ook hierom dat we erop hameren om kinderen voldoende zetmeel te geven (bonus: Paleo zetmelen zijn fermenteerbaar in de darmen, wat hun microbioom alleen maar gezonder kan maken!).
    Als je ervoor kiest, kunnen ook hypoallergene granen zoals witte rijst of (gekiemde), goed bereide peulvruchten zoals kikkererwten of linzen toegevoegd worden aan het dieet, maar deze zijn absoluut niet nodig om aan de nutritionele eisen te voldoen.

 

  • Paleo is niet gevarieerd genoeg. Klinkklare onzin, natuurlijk. Paleo is zo gevarieerd als je het zelf maakt. Door te roteren in soorten groenten, fruit, vlees, noten etc. kan je alle vitaminen en mineralen die je nodig hebt binnenkrijgen zonder verveeld te raken. Door kinderen al van jonge leeftijd in aanraking te laten komen met ‘rare’ smaken zoals lever, spruitjes of spinazie zorgt ervoor dat ze op latere leeftijd minder snel ‘iets niet lusten’ of enkel gewend zijn aan simpele smaken zoals zoet en zout.

 

  • Al dat vlees en vet kan niet goed zijn voor een kind. Zoals hierboven al gezegd, een kind heeft nood aan voldoende vetten voor de ontwikkeling van het brein. Vet is een goede bron van calorieën, zeker als je een moeilijkere eter hebt en het statement dat verzadig vet slecht is, is allang achterhaald.
    Sterker nog, zelfs de vetten uit moedermelk bestaan voor 50% uit verzadigd vet!
    Grasgevoerd vlees en vette vis zijn beiden optimale bronnen van zowel omega-3 en gezonde verzadigde vetten als van cruciale vitaminen (B-vitaminen, vitamine A, …) en mineralen (ijzer, zink, …) die moeilijker uit plantaardige bronnen te halen zijn.

 

  • Kinderen hebben zuivel nodig. Het eeuwige debat! Kinderen hebben zuivel niet nodig voor hun ontwikkeling en de grote hoeveelheid kinderen met een allergie voor melkproducten zijn daar het sprekende voorbeeld van, net zoals miljoenen mensen in Azië, die opgroeien in een cultuur waar zuivel geen onderdeel is van het dagelijks dieet. Nochtans kan zuivel een goede bron van eiwitten, vetten en calorieën zijn in een ‘primal’ dieet. Meer daarover verder in het artikel.

 

Uiteraard is elk kind anders en wat goed is voor de ene is daarom niet per sé goed voor de ander, ook epigenetica speelt hierin een rol. Echter, als we het hebben over de hoeveelheid gezonde voedingsstoffen, scoort Paleo een pak beter dan het ‘standaard’ dieet.

Het gaat zo ver, dat een grote meerderheid van kinderen in westerse landen deficiënt is in zowel vitamine A als D (te halen uit, jawel, vlees en vetten!) dat dokters aanraden om kinderen ‘standaard’ een multivitaminepil te geven.

Dat kan toch niet kloppen? 200 jaar geleden deed men dat toch ook niet en waren kinderen ook gezond? Voor ons een goede voorbeeld dat de standaardprocedure van rijstpap, witte boterhammen met choco of confituur en vitabiskoeken niet ideaal is voor een opgroeiend kind.

Hoe zit het met zuivel?

Deze is best tricky. Er wordt aanbevolen dat kinderen melk drinken voor de groei (al klopt dit statement niet en werd het vooral door de Melklobby gepromoot door een overschot aan melk in Europa) en dan vooral om de calcium die in melk zit, maar die wordt veel minder goed opgenomen dan de calcium die bijvoorbeeld in spinazie of broccoli zit.

Veel kinderen zijn ook intolerant of zelfs allergisch aan melk en kunnen perfect verder zonder, wat het argument ook weer teniet doet.

Wil je dat jij en je kinderen alle calcium uit groenten halen, dan is het wel belangrijk dat je voldoende vitamine D aanmaakt, zodat je lichaam een duwtje in de rug krijgt bij het absorberen van de calcium uit je voeding.

Toch kan zuivel voor kinderen een goede energiebron zijn. Rauwe melkproducten zijn ook hier beter, vanwege de aanwezigheid van verteringsenzymen en goede bacteriën hierin.

Ook kefir en yoghurt zijn goede opties, aangezien ze gefermenteerd zijn en daarom een heel probiotische werking hebben.

Weet je niet goed of je kind tegen zuivel kan, experimenteer dan door alle zuivelproducten even uit hun dieet te halen en stukje bij beetje terug in te voeren, net zoals we bij volwassenen doen met een eliminatiedieet.

Als vuistregel blijft wel dat over het algemeen geitenmelkproducten beter te verteren zijn dan koemelk, aangezien deze chemisch gezien iets dichter bij de samenstelling van moedermelk liggen.

De psychologische kant van het verhaal

Wat nu als er een verjaardagsfeestje is? Of wanneer ze op schoolreis gaan? Paniek slaat al snel los omdat we de omgeving van onze kinderen niet altijd kunnen controleren – of het nu gaat om Paleo of vegan of suikervrij eten. Mensen met jonge kinderen die een zware allergie hebben (zoals pinda’s) weten exact hoe het is.

Gelukkig is Paleo een keuze, een richtlijn en zeker geen collectie van religieuze wetten.

Het is niet de bedoeling dat we kinderen een foute relatie met voeding doen ontwikkelen, waarbij ze schuldgevoelens krijgen of zich buitenbeentjes gaan voelen.

Dat komt overigens ook voor in andere omstandigheden: moeders die geobsedeerd zijn met het gewicht van hun dochter en haar daardoor verbieden om een tweede bord op te scheppen of om koekjes te eten, waarna het meisje stiekem begint te eten of erge complexen over zichzelf ontwikkelt. Heel jammer, maar een situatie die nog steeds regelmatig voorkomt en absoluut te vermijden is.

Praktisch gezien, als je kinderen geen allergieën / intoleranties hebben, gaat het ongeveer als volgt: Geef je kinderen een zo gevarieerd mogelijk paleo-achtig dieet thuis (met of zonder zuivel of rijst, afhankelijk van jouw persoonlijke keuze en wat wel/niet werkt voor je kind), maar gun ze ook af en toe eens die verjaardagstaart of pizza als ze bijvoorbeeld bij vrienden thuis zijn.

Dat is in elk geval ons plan voor Robbe later. Op dit moment is het nog niet echt van toepassing (hij is nog maar anderhalf), maar we gaan er vanuit dat met een goede basis, en tot nog toe is er niets dat wijst op een intolerantie of allergie, hij prima af en toe iets niet-paleo kan eten.