We hebben van kinds af aan geleerd dat we 3 maaltijden en 2 à 3 tussendoortjes per dag moeten eten. O wee als je je ontbijt durfde overslaan! Het was zowaar een doodzonde en je moeder wist meteen waar die slechte wiskundepunten aan lagen. (Noot: Jij weet na dit artikel wel beter! 😉 )

Ook in de dieetwereld wordt vaak gesproken over ‘beter 6 kleine maaltijden dan 3 grote’ te eten om je ‘metabolisme op peil te houden’ of ervoor te zorgen dat je niet overeet tijdens de volgende maaltijd uit pure honger.

Het klinkt logisch, aangezien je dat al heel je leven hoort, maar klopt het wel? Om het kort en bondig te houden: Neen, het klopt niet. Lees hier waarom.

Maaltijdfrequentie in de oertijd

Over het algemeen ben ik er geen fan van om mijn Paleo artikelen te baseren op hoe het in de oertijd was aangezien heel veel afhangt van waar je je bevond, welke tijd van het jaar het was en ook hoeveel we überhaupt weten over de Paleolithische levensstijl (i.e. bijna niets). Daarbovenop komt nog eens dat hun omstandigheden vaak verre van ideaal waren en het moderne Paleo-dieet vooral gebaseerd is op wetenschappelijke studies, niet op veronderstellingen over het verleden. Wat wel zeker is, is dat honger niet vreemd was voor onze voorouders en dat maaltijden op onregelmatige tijdstippen plaatsvonden.

Een holbewoner had geen namiddagdipje

Stel je voor dat je wordt aangevallen door een tijger. Je zou wel weg willen rennen, maar je hebt 3 uur geleden gegeten en het is eigenlijk tijd voor een namiddagsnack. Pech gehad, die tijger gaat niet wachten met je op te eten tot je je mueslireep ophebt en terug energie hebt om weg te rennen. Het typische ‘namiddagdipje’ dat veel mensen vandaag hebben zou evolutionair nefast geweest zijn. Waarom krijg je het dan?

De typische maaltijden van vandaag bestaan voornamelijk uit geraffineerde koolhydraten. Brood, pasta, koekjes, muesli enzovoort zijn de bulk van ons dieet en zorgen bij elke inname voor een serieuze piek in onze bloedsuikerspiegel. Insuline komt erbij, bloedsuiker gaat naar beneden, je hersenen hebben minder glucose tot hun beschikking (daar zit je namiddagdipje dus), je krijgt honger en je eet iets voor snelle energie (nog meer koolhydraten!) en het cirkeltje is compleet en begint weer opnieuw.

Jager-verzamelaars konden zich dit écht niet veroorloven. Soms duurde het wel 2 dagen voor er weer een dier gedood werd en er weer eten was. Hun maaltijden bestonden voornamelijk uit dierlijke vetten en eiwitten, die helemaal niet zorgen voor een piek in je bloedsuiker en je dus constant in alerte modus houden, klaar om weg te rennen van die tijger. Koolhydraten kwamen uit geplukte bessen en wortel-achtige groenten die ze opgroeven, niets in verhouding tot de hoeveelheden van vandaag.

Vrijheid van voedsel

Je zal al snel merken wanneer je meer vetten gaat eten en je koolhydraatinname vermindert, dat je geen nood meer hebt aan tussendoortjes. Zelf vond ik het een heel bevrijdende ervaring om niet constant te moeten denken over welke snacks ik in m’n tas steek als ik ergens een paar uur heen moet. Daarbovenop kon ik me vele malen beter concentreren op mijn studies omdat mijn lichaam niet constant al zijn energie stak in het verteren van voedsel. Ik leerde eindelijk om mijn maag- en darmstelsel rust te gunnen.

Ook de pancreas, die verantwoordelijk is voor de productie van insuline, heeft hierdoor ook eens een momentje rust. Diabetes Type 2 is in simpele termen niets meer dan een pancreas die zegt ‘Ik kan niet meer.’ Minder koolhydraten én minder vaak eten is voor mensen die hieraan lijden dus ook een ideale methode om er goed mee om te gaan en de symptomen te verbeteren.

Sommige mensen gaan nog een stap verder en doen aan intermittent fasting. Hierbij eten ze enkel in een tijdsframe van 8-10 uur en vasten dan de komende 14 of 16 uur. Het is een strategie die veel mensen door een plateau haalt bij het afvallen en werkt heel therapeutisch voor zij die met insuline resistentie kampen.

En onze stofwisseling dan?

Misschien denk je nu, ja maar, als ik maar drie keer per dag eet, blijft mijn stofwisseling dan wel draaien?

Ja hoor. Het is een fabeltje dat je stofwisseling stilvalt als je niet continu de hele dag door blijft eten. Dat soort grazen is iets dat enkel koeien doen, omdat ze anders simpelweg niet genoeg kcal binnen krijgen in een dag.

Onze spijsvertering heeft er net baat bij om af en toe even te kunnen rusten. Dat geeft onze pancreas (die naast spijsverteringsenzymen ook insuline en glucagon maakt) even de tijd om te herstellen van het vele werk, dat zorgt ervoor dat onze lever rustig alle voedingsstoffen kan verwerken, … Maar ook: ons lichaam heeft maar een beperkte hoeveelheid energie die het kan besteden. Die kan je lichaam steken in het verteren van voeding, of bijvoorbeeld ook in het herstellen van schade – autofagie heet dat ook. Door je lichaam rust te geven in de spijsvertering tussen maaltijden door kan je lichaam beter herstellen.

En de vetverbranding dan? Het aanmaken van energie dat gebeurt in onze mitochondriën, de energiefabriekjes in elke cel van ons lichaam. Hun activiteit hangt echt niet af van of jij op dat moment eten verteert of niet, maar wel van wat je aan het DOEN bent. Niet al te veel stilzitten doorheen de dag is dus een betere manier om suikers en vetten te blijven verbranden, dan de hele dag door eten.

Het is niet altijd zwart of wit

Elke regel heeft echter uitzonderingen, zo ook de maaltijdfrequentie. Intermittent fasting is zeker niet voor iedereen, maar er zijn wel degelijk mensen die er baat bij hebben om tussendoor wat te snoepen. Onderzoek heeft aangetoond dat vrouwen het over het algemeen beter doen met meer maaltijden vanwege de complexiteit van hormoonveranderingen doorheen de maand.

Vooral vrouwen met onregelmatige cyclussen, bijnieruitputting of hormonale disbalans doen er goed aan om minstens 3 volle maaltijden per dag te eten. Ook zij die graag zwanger willen worden of al zwanger zijn, hebben daar soms baat bij. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat je elke dag 5 à 6 maaltijden moet eten, maar vooral dat het echt niet zo erg is als je eens iets tussendoor neemt.

Hoe kan je tussendoortjes afbouwen?

De ideale manier om tussendoortjes af te bouwen zonder honger te lijden, of je flauw te voelen tussen de maaltijden door is om eerst de inhoud van je maaltijden en tussendoortjes aan te passen, te paleoniseren dus. Daarna pas, wanneer je vanzelf een stabielere bloedsuiker hebt kan je de tussendoortjes ook gaan schrappen. Als je goed naar de noden van je lichaam luistert gaat dat quasi vanzelf, maar velen merken dat de nood aan tussendoortjes ergens toch wat aanwezig blijft: dat is vooral een kwestie van culturele gewoontes, zo zijn we het nu eenmaal gewend hé!

Je kan het echter ook zien als een hele bevrijding, als je slechts drie keer per dag hoeft te eten om aan je behoeftes te voldoen, dan kost dat minder tijd en moeite qua voorbereidingen, maar ook  puur mentaal: je bent simpelweg minder “bezeten” met eten, eten, eten, de hele dag door.

Klinkt goed, maar weet je nog niet goed hoe je eraan moet beginnen? Dan kan ik je ons 100%Paleo programma aanbevelen. De ideale manier om te starten met Paleo, of opnieuw in het goeie ritme te komen en je gewoontes opnieuw op het goede pad te krijgen. Met maaltijdplannen, een praktische gids van dag tot dag, …

Hier lees je meer over 100%Paleo.

Is jouw eetritme veranderd nu je Paleo eet?